Telefonunuz çalıyor, ekranda tanımadığınız bir yurt dışı numarası beliriyor. Aramayı cevapladığınızda ise karşı taraftan ses gelmiyor ve görüşme birkaç saniye içinde sona eriyor. Kimin aradığını merak edip numarayı geri aramayı düşünebilirsiniz, ancak bu basit görünen arama, telefon dolandırıcılarının kullandığı yöntemlerden birinin parçası olabilir.
Özellikle kısa süreli aramalarla kişiyi geri aramaya yönlendiren Wangiri dolandırıcılığı, beklenmedik telefon faturalarına yol açabiliyor. Bunun yanı sıra dolandırıcılar, kişisel bilgileri ele geçirmek veya acil para talebiyle mağdurları kandırmak için de telefon görüşmelerini kullanabiliyor.
Telefonu arayıp neden sessiz kalıyorlar?
Tanımadığınız bir numaradan gelen aramayı cevapladığınızda karşı taraftan ses gelmemesinin birkaç nedeni olabilir. Bunlardan biri, otomatik arama sistemlerinin çalışma biçimidir.
Bu sistemler aynı anda çok sayıda telefon numarasını arayabilir. Aramayı biri cevapladığında sistem, görüşmeyi uygun bir operatöre aktarmaya çalışır, ancak operatör müsait değilse veya sistemde bir aksaklık yaşanırsa karşı taraftan ses gelmeyebilir. Bir süre sonra da bağlantı kesilebilir.
Bu tür aramaların tamamı dolandırıcılık amacı taşımasa da bazı kişiler, hangi telefon numaralarının aktif olduğunu belirlemek için de bu yöntemi kullanabilir. Bir numaranın kullanıldığını tespit eden dolandırıcılar, daha sonra aynı kişiyi yeniden arayarak kendilerini banka çalışanı, polis memuru veya başka bir kurumun temsilcisi olarak tanıtabilir.
Bu nedenle telefonda yapılan acil para taleplerine hemen karşılık vermek yerine anlatılanların doğruluğunu kontrol etmek gerekiyor.
Sesinizi taklit ederek sizi kandırabilirler
Telefon dolandırıcılığında kullanılan yöntemler, yapay zekâ teknolojileriyle birlikte daha inandırıcı hale geldi. Bazı dolandırıcılar, bir kişinin sesini taklit eden yapay ses kayıtlarından yararlanarak aile üyelerini veya iş arkadaşlarını taklit etmeye çalışabiliyor.
Örneğin, sizi arayan kişi bir aile üyeniz olduğunu söyleyerek acilen paraya ihtiyacı olduğunu iddia edebilir. Sesin tanıdık gelmesi, anlatılanların doğru olduğu anlamına gelmiyor.
Böyle bir durumla karşılaşırsanız telefonu kapatın ve ilgili kişiyi daha önce kaydettiğiniz telefon numarasından kendiniz arayın. Ulaşamıyorsanız durumu güvendiğiniz başka bir aile üyesiyle doğrulayın.
Aynı dikkat, kendisini banka çalışanı veya polis olarak tanıtan kişiler için de geçerli. Telefonda görüştüğünüz kişiye şifrenizi, banka kartı bilgilerinizi veya tek kullanımlık doğrulama kodlarınızı vermeyin. Kimliğini doğrulayamadığınız kişilerin yönlendirmesiyle para göndermeyin veya telefonunuza uygulama yüklemeyin.
Wangiri dolandırıcılığı nasıl işliyor?
Wangiri, telefon dolandırıcılarının kullandığı ve kişiyi geri aramaya yönlendirmeyi amaçlayan bir yöntem. Japonca kökenli bu ad, aramanın kısa tutulup kesilmesi fikrine dayanıyor.
Dolandırıcı, telefonunuzu kısa süreliğine çaldırıp kapatıyor. Siz de cevapsız aramayı görerek kimin aradığını merak ediyor ve numarayı geri arıyorsunuz. Aranan numara yüksek ücretli bir hatta aitse bu görüşme beklenmedik maliyetlere neden olabiliyor.
Bu nedenle, tanımadığınız bir yurt dışı numarasından gelen cevapsız aramayı geri aramadan önce dikkatli olun. Özellikle ilgili ülkeden bir telefon beklemiyorsanız aramayı geri çevirmemek en güvenli seçeneklerden biri.
Bir diğer risk ise numara sahteciliği. Bu yöntemde arayan kişi, telefon ekranında görünen numarayı gerçekte kullandığı numaradan farklı gösterebiliyor. Böylece arama, başka bir ülkeden veya tanıdığınız bir numaradan geliyormuş gibi görünebiliyor.
Bu yüzden yalnızca telefon ekranında görünen numaraya veya ülke koduna bakarak arayan kişinin kim olduğunu kesin olarak belirlemek mümkün değil. Arayan kişi bir banka ya da kamu kurumu adına konuştuğunu söylüyorsa görüşmeyi sonlandırın ve ilgili kurumun resmî internet sitesinde yer alan telefon numarasını kullanarak kendiniz iletişime geçin.
Telefonda sessizlik duyarsanız ne yapmalısınız?
Bilinmeyen bir numaradan gelen aramayı cevapladığınızda karşı taraftan ses gelmiyorsa görüşmeyi sonlandırın. Arama tekrar ediyorsa numarayı engelleyebilir, telefonunuzdaki veya mobil operatörünüzdeki istenmeyen arama filtrelerini etkinleştirebilirsiniz.
Dikkat edilmesi gereken bir diğer nokta da aramayı yanlışlıkla cevaplamış olmanızın tek başına telefonunuzun ele geçirildiği anlamına gelmemesi. Aramayı açıp yalnızca “merhaba” demek, dolandırıcıların telefonunuza, mesajlarınıza veya bankacılık uygulamanıza otomatik olarak erişmesini sağlamaz.
Asıl risk; dolandırıcıların yönlendirmelerine inanarak kişisel bilgilerinizi paylaşmanız, doğrulama kodlarınızı vermeniz, bilmediğiniz bir uygulamayı yüklemeniz veya para göndermeniz durumunda ortaya çıkar.
Dolandırıcılık girişiminden şüpheleniyorsanız arama kaydını ve varsa mesajları saklayın. Kişisel bilgilerinizi paylaştıysanız veya para gönderdiyseniz bankanızla ve ilgili yetkililerle vakit kaybetmeden iletişime geçin.
Telefon dolandırıcılığı giderek daha büyük bir sorun haline geliyor
Telefon dolandırıcılığının ulaştığı boyut, uluslararası soruşturmaların sonuçlarına da yansıyor. İçişleri Bakanlığı ve Alman soruşturma makamlarının açıklamalarına göre, “Silentium” adlı uluslararası polis operasyonuyla bağlantılı altyapı en az 600 bin telefon görüşmesinde kullanıldı ve 18 binden fazla dolandırıcılık vakasıyla ilişkilendirildi.
Sırbistan’da yürütülen soruşturma kapsamında, arayan kişinin numarasını farklı gösterebilen internet telefon hizmetleri sağladıkları şüphesiyle iki kişi tutuklandı.
