Çocuklarda Okulda Yardımlaşma Konusunda Anne Babaların Yaptığı 7 Hata

Okul ortamı çocukların sadece akademik bilgiyle değil, aynı zamanda sosyal becerilerle de donatıldığı bir yerdir. Yardımlaşma ise, bu sosyal beceriler arasında çok önemli bir yer tutar. Ancak, anne ve babaların bazen farkında olmadıkları hatalar, çocukların yardımlaşma davranışı geliştirmesini zorlaştırabilir. Gelin, bu hataları detaylıca inceleyelim ve neler yapabileceğimizi konuşalım.

1. Yardımlaşmayı Evde Öğretmemek

Yardımlaşma, çocuklara yalnızca okul ortamında değil, öncelikle evde öğretilmesi gereken bir değerdir. Birçok anne baba, çocuklarına yardım etme fırsatı vermek yerine, onların yerine işleri halletmeyi tercih ediyor. Bu durum, çocuğun paylaşmayı ve takım çalışmasını öğrenmesini engelleyebilir.

Ne Yapabilirsiniz?

• Evde küçük sorumluluklar verin, örneğin sofrayı hazırlamak veya oyuncaklarını toplamak.
• Başka bir aile üyesine veya komşuya yardım ederken çocuğunuzu da sürecin içine dahil edin.

2. Maddi Yardımlaşımlarını Abartma

Anne babaların bazen “büyük iyilikler” yapmayı teşvik etmesi, çocuklarda yanlış bir yardımlaşma algısı yaratabilir. Örneğin, sürekli arkadaşlarına pahalı şeyler almasını önermek, çocuğun yardımlaşmayı maddi bir ilişki gibi algılamasına sebep olur.

Ne Yapabilirsiniz?

• Maddi yardımlaşmadansa zaman paylaşımı, destek olma gibi manevi yardımlaşmaları vurgulayın.
• Ufak ve anlamlı hediyelerin yardımlaşmada yeterli olduğunu çocuğunuza gösterin.

3. Aşırı Koruyucu Olmak

Çocuğun arkadaş ilişkilerinde sürekli müdahil olmak ve onu koruyup kollamak, sosyal becerilerin gelişmesine zarar verir. Yardımlaşma öğrenilen bir süreçtir ve çocukların bu süreci kendilerinin deneyimlemesi gerekir.

Ne Yapabilirsiniz?

• Çocuğunuzun ufak çatışmaları çözmesine fırsat verin.
• Etkili çözümler öğretin fakat bu çözümleri onun yerine yapmayın.

4. Teşvik Eksikliği

Çocuğunuzun yardımlaşma girişimlerini fark etmemek ya da onları takdir etmemek, olumlu bir davranışı pekiştirmeyi engeller. Çocuklar, takdir edildiklerinde bu davranışı tekrar etme eğilimi gösterirler.

Ne Yapabilirsiniz?

• “Ne güzel bir şey yaptın!” gibi basit cümlelerle çocuğunuzu onurlandırın.
• Yardımlaşmanın karşılıklı bir değer olduğunu vurgulayın.

5. Kendi Çıkarcı Davranışlarınızla Örnek Olmak

Çocuklar, ebeveynlerinin davranışlarını çok dikkatle izler. Eğer siz yardımlaşmaya yanaşmıyor, aksine yalnızca çıkarlarınıza odaklanıyorsanız, çocuğunuza bu davranışı öğretmek zorlaşır.

Ne Yapabilirsiniz?

• Başka insanlara yardım ettiğiniz anlarda çocuğunuza örnek olun. Örnek: Komşuya bir tabak yemek götürmek.
• Kendi hatalarınızı kabul edip bunu olumlu bir fırsata dönüştürün.

6. Paylaşımı Dayatmak

Çocukları bir şeyleri paylaşmaya zorlamak, yardımlaşmanın doğasında olmayan bir hissiyat yaratır. Çocuk bir şeyi paylaşmak istemediğinde, onu zorlamak yerine anlayış geliştirmesine yardımcı olun.

Ne Yapabilirsiniz?

• Çocuğunuzun paylaşmama isteğini anlayın ve bu duyguyu anladığınızı belirtin.
• Paylaşmanın neden güzel bir davranış olduğunu hikayelerle anlatın.

7. Yardımlaşmayı Sadece Notlarla İlişkilendirmek

Okulda iyi notlar almak için arkadaşlara yardım edilmesi gerektiğini vurgulamak, yardımlaşmayı salt çıkar ilişkisine indirger. Oysa yardımlaşma, empati ve karşılıklı güvenle ilgilidir.

Ne Yapabilirsiniz?

• Yardımlaşmanın içsel bir motivasyondan gelmesi gerektiğini vurgulayın.
• Çocuklarınıza, yardımlaşmanın bir arkadaş kazanmak veya kendini iyi hissetmek için ne kadar önemli olduğunu anlatın.

Anne Babaların Dikkat Etmesi Gereken Özet Noktalar

Aşağıdaki tablo, çocuklarda yardımlaşmayı desteklemek için doğru ve yanlış davranışları özetlemektedir:

Sonuç

Çocuklarda yardımlaşma davranışının gelişimi, yalnızca onların değil toplumun geleceği için de büyük önem taşır. Anne babaların farkında olmadan yaptığı bu hataları düzeltmek, uzun vadede daha bilinçli, empati duygusu yüksek bireyler yetiştirmemize olanak sağlar.

Unutmayın, yardımlaşma küçük adımlarla başlar ve büyük etkiler yaratır. Çocuğunuzun bu değerli davranışı öğrenebilmesi için hem ona yeterli alan tanıyın hem de yol gösterici olun.