İsrail, Gazze Şeridi’ndeki Filistinlilere yönelik saldırıların başladığı 7 Ekim 2023 tarihinden itibaren ilk defa parlamento seçimleri gerçekleştiriyor. İsrailli seçmenler, 120 koltuklu parlamentonun (Knesset) yeni üyelerini belirlemek amacıyla yerel saatle 07.00’den itibaren oy vermek için sandık başına gitmeye başladı.
Ülkede yaklaşık 7.3 milyon seçmen bulunuyor ve bunlardan 1.2 milyonu İsrail vatandaşı Filistinli. Oy verme işlemi ise saat 22.00’ye kadar devam edecek. Bu seçim, “ülke tarihindeki en önemli seçimlerden biri” olarak nitelendiriliyor ve daha önceki dönemlerde görülmemiş bir şekilde toplamda 70 bin kişi oy kullanmak amacıyla yurt dışından geri döndü.
İsrail’de uzaktan oy kullanma sistemi mevcut olmadığından, seçmenlerin seçim günü ülke sınırları içinde olmaları gerekiyor.
Yayınlanan son anketler, Başbakan Binyamin Netanyahu’nun Likud Partisi ve onun liderliğindeki aşırı sağcı koalisyon ile eski İsrail Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot’un Yashar partisi önderliğindeki muhalefet grupları arasında eşit bir rekabet olduğunu ortaya koyuyor.
Seçimlerde 30’dan fazla parti ve liste, yüzde 3.25’lik seçim barajını aşarak 120 koltuklu parlamentoya milletvekili göndermek için mücadele ediyor. Hükümeti kurma çabası içinde olan iki ana blok bulunuyor: İlk olarak Netanyahu’nun Likud partisinin liderlik ettiği koalisyon; bu koalisyona birkaç aşırı sağcı ve ultra-Ortodoks parti de katılıyor. İkinci blok ise Gadi Eisenkot’un Yashar Partisi’nin yanı sıra Demokratlar, Yisrael Beiteinu Partisi ve Birlikte İttifakı’ndan oluşan muhalefet koalisyonu. Son anket sonuçlarına göre Başbakan Netanyahu ile eski Genelkurmay Başkanı Eisenkot, başbakanlık yarışı açısından başa baş gidiyorlar.
Parlamentoda çoğunluk elde etmek için gereken 120 sandalyeden en az 61’ine ulaşmak gerekiyor; ancak bugüne kadar hiç bir parti bu sayıya tek başına ulaşmayı başaramadı. Son kamuoyu araştırmaları da iki ana bloktan hiçbirinin gerekli çoğunluğu sağlayamayacağını gösteriyor.
Eisenkot’un liderliğindeki Yashar Partisi’nin 22 ila 24 sandalye kazanması beklenirken, Netanyahu’nun liderliğindeki Likud’un ise 21 ila 23 sandalye alması öngörülüyor. Eski Başbakanlar Naftali Bennett ve Yair Lapid’in önderlik ettiği Birlikte İttifakı’nın 13 ila 14 sandalye elde etmesi bekleniyor; ayrıca eski Genelkurmay Başkan Yardımcısı Yair Golan’ın yönettiği Demokratların da 8 ila 9 sandalye kazanması öngörülüyor. Üç Arap partisinden (Hadash, Balad ve Ta’al) oluşan Ortak Liste’nin ise toplamda 9 ila 10 sandalye alacağı tahmin ediliyor. Avigdor Liberman’ın liderlik ettiği Yisrael Beiteinu’nun ise yaklaşık olarak 8 sandalye elde etmesi bekleniyor.
Büyük iki Aşkenazi Haredi partisinden oluşan Birleşik Tevrat Yahudiliği’nin de yaklaşık olarak 8 sandalye kazanacağı düşünülüyor. Sefarad Haredi topluluğunu temsil eden Aryeh Deri’nin yönettiği Şas Partisi’nin ise alacağı sandalye sayısının 7 ile 8 arasında olması bekleniyor; ayrıca aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir’in liderliğindeki Otzma Yehudit’in de aynı şekilde yine bu aralıkta sandalye kazanması öngörülüyor.
Aşırı sağcı Maliye Bakanı Bezalel Smotrich ile Moshe Feiglin’in yönettiği Dini Siyonizm-Zehut’un da yaklaşık olarak 5 ile 6 sandalye alması bekleniyor. Mansur Abbas’ın liderliğindeki Ra’am partisinin de benzer şekilde yine bu aralıkta sandalye kazanacağı tahmin ediliyor.
Seçim sonrası partilerin toplamda en az 61 sandalyeye ulaşacak bir koalisyon oluşturmak için kendilerine tanınan süre ise başlangıçta 28 gün olup, bu süre gerektiğinde ek olarak yine 14 gün daha uzatılabiliyor.
